کتاب و فضای مجازی؛ هم ‌‌زیستی مسالمت‌‌آمیز

اشتراک گذاری در print
یک گوشی موبایل با یک کتاب دوست شده و به او گل می دهد

در این چند ساله اخیر که تکنولوژی با سرعت سرسام ‌‌آوری رو به پیشرفت است، این جمله که فضای مجازی اصلا مناسب افراد جامعه، خصوصا کودکان و جوانان نیست را زیاد شنیده ایم؛ اما لازم است قدری در مورد این جمله و این نوع تفکر، تامل کنیم. آیا واقعا فضای مجازی به هیچ وجه مناسب نیست؟ پاسخ بنده به این سوال خیر است، زیرا فضای مجازی بسیار هم خوب است، فقط به این شرط که کاربر اطلاعات مناسب و کافی را از آن دریافت کند.
در واقع افراد جامعه استفاده از فضای مجازی را فقط به عنوان تفریح و سرگرمی در نظر می‌‌ گیرند، در صورتی که استفاده از آن به عنوان سرگرمی باید مدیریت شده باشد. چرا که سرگرمی ‌‌های بسیاری به غیر از فضای مجازی وجود دارد که در کنار خانواده یا دوستان می‌‌توان از آن ها استفاده کرد؛ یکی از این سرگرمی‌‌ ها، کتاب خواندن گروهی است.
آیا تا به حال کودکی را مشاهده کرده ‌‌اید که داستان کتابش را از روی تصاویر آن برایتان تعریف کند؟ زمانی که کتاب را ورق می ‌‌زند و با لحن کودکانه خود شروع به خواندن می‌‌ کند، انسان را به دنیایی دیگر می ‌‌برد که سرشار از شور، لذت و هیجان است. تا به حال شده به دوست یا کودکی کتاب هدیه دهید؟ آیا تا به حال به انجام این کار فکر کرده ‌‌اید؟ چرا کتاب هدیه دادن یا گرفتن تا این مقدار برایمان نامتعارف است؟
فردی را می ‌‌شناسم که به شدت از فضای مجازی استفاده می ‌‌کرد، طوری که عصبانیت اطرافیان خود را برانگیخته بود. یک روز به او گفتم شما که اینقدر مشتاق استفاده از این فضا هستید چرا از آن به شکلی بهینه استفاده نمی ‌‌کنید؟ با تعجب به من نگاه کرد، قبل از این که پاسخ بدهد به او گفتم شما که بسیار به زبان انگلیسی علاقه‌‌ مند هستید و سال ‌‌های زیادی در این زمینه تدریس داشتید، حالا از این فرصت استفاده کنید و پیج ‌‌های مناسب و عالی در این زمینه را دنبال کرده و با تکرار، زبان را فراموش نکنید. در حین گفتگو چند پیج را هم برای او فالو کردم؛ با گذشت چند هفته با وجود این که هنوز هم در این فضا است اما حداقل از زمانش بهتر استفاده می ‌‌کند و حتی برای آموزش ‌‌هایی که می ‌‌بیند دفتر و قلم هم همیشه در کنار گوشی ‌‌اش هست تا آموزش ‌‌هایش را بتواند ثبت و تکرار کند.
با این وجود، آیا امکان دارد که کتاب و فضای مجازی با هم و در کنار هم زندگی مسالمت‌‌ آمیزی را داشته باشند؟ برای این زندگی، حضور انسان به چه میزان و چگونه موثر است؟ آیا ما انسان ها برای ایجاد چنین روابطی می توانیم کاری انجام دهیم؟ آیا آغازگر ایجاد این زندگی مسالمت‌‌ آمیز تغییر در سبک زندگی ما انسان ‌‌ها نیست؟ بیایید با هم چند کاری که از دستمان بر می‌‌ آید را انجام دهیم تا این دو در ظاهر رقیب را، به دو دوست تبدیل کنیم تا زندگی مسالمت‌‌ آمیزی را در کنار هم داشته باشند.
کودکی و حضور کتاب؛ همه چیز از بستر زندگی شروع می ‌‌شود

کودکان با کتاب دوست هستندبرای رشد کودک در هر زمینه‌‌ ای، بستری که در آن رشد خواهد کرد همیشه تاثیرگذار و مهم بوده است؛ یکی از این بستر ها وجود کتاب در زندگی کودک از همان بدو تولد است. باور بیشتر افراد جامعه این است که نوزاد هیچ درکی از کتاب ندارد، جز این که آن را در دهان خود بگذارد. آن ها از این مسئله غافل هستند که کتاب داستان و شعر، برای نوزاد بسیار د‌‌ل نشین و لذت بخش است؛ زیرا با صداهای آرام‌‌ بخش پدر و مادر که در دوران جنینی شنیده مجددا ارتباط برقرار می ‌‌کند. در ضمن شنیدن داستان و شعر در رشد کلامی او نیز بسیار موثر است.
در جامعه کنونی ما اولین وسیله‌‌ای که کودکان بعد از کمی بازی با اسباب ‌‌بازی ‌‌های متنوع ‌‌شان با آن مشغول می ‌‌شوند، گوشی والدین یا تبلت خود کودک است. به دلیل مشغله بیش از حد والدین، این وسیله می‌‌ تواند جایگزین مناسبی (البته از دید والدین) برای نبود آن ها و بی ‌‌قراری کمتر کودک باشد. در صورتی که اگر والدین از همان ابتدای امر کتاب را در کنار اسباب ‌‌بازی‌‌ های دیگر در معرض دید او قرار داده و زمان ‌‌هایی را به خواندن کتاب برای کودک اختصاص دهند، کودک به راحتی با کتاب ارتباط برقرار خواهد کرد.
البته که هیچ زمانی برای ورود کتاب به زندگی دیر نیست، فقط کافی است شما به عنوان والد کتاب ‌‌های مناسب کودک را خریداری کرده و زمان‌‌ هایی را در طول روز به خواندن آن ها برای کودک تان اختصاص دهید. این نکته را فراموش نکنید که خواندن کتاب در موقع خواب برای کودک مناسب نیست و به جای آن برای کودک تان قصه ‌‌هایی از داستان‌‌ هایی که در ذهن تان دارید را تعریف کنید؛ با این شیوه قوه تخیل او را هم تقویت می ‌‌کنید.
دیدن والدین در حال مطالعه کتاب توسط کودک (حواس تان باشد مصنوعی کتاب نخوانید!) او را به استفاده و خواندن کتاب ترغیب می‌‌ کند، زیرا کودکان به شدت از اطرافیان خود تقلید می‌‌ کنند؛ آن ‌‌ها همیشه در تلاشند تا مانند بزرگتر ها رفتار کنند. بنابراین از این ویژگی کودک می ‌‌توان بهره برد و او را به سمت مطالعه کتاب سوق داد.
همان ‌‌طور که فرزند‌‌ تان را برای خرید اسباب بازی به همراه خود می ‌‌برید، برای خرید کتاب برای خودش یا خودتان نیز، او را با خود به کتاب ‌‌فروشی ببرید. او می ‌‌تواند کتاب ‌‌ها را از نزدیک ببیند و آن ‌‌ها را لمس کند تا شما کتاب مناسب را با انتخاب خود او برایش خریداری کنید. در این صورت کودک متوجه خواهد شد که کتاب هم مثل سایر لوازم و مایحتاج زندگی، لازم است که در سبد خرید خود و خانواده ‌‌اش حضور پررنگی داشته باشد.
اگر کودکتان به فضای مجازی علاقه ‌‌مند است، به دنبال شبکه ‌‌ها و فضاهایی باشید که کتاب را برای کودک به شکل قصه، با آهنگ و موزیکال می‌‌ خوانند. حتی در اینستاگرام پیج‌‌ هایی هستند که کتاب‌‌ های کودک را به طور کامل قرار داده ‌‌اند که می ‌‌توانید کتاب مناسب کودک‌‌ تان را از آن طریق برایش بخوانید و با هم از این فضا لذت ببرید. زمانی که به عنوان والد این گونه از فضای مجازی و کتاب استفاده کنید، می‌‌ توانید منجر به زندگی مسالمت آمیز این دو شده و دیگر نگران رقابت کتاب و فضای مجازی نباشید. این مسئله را همیشه مدنظر داشته باشید که از تمام نعمت‌‌ های این دنیا می ‌‌توان درست و بهینه استفاده کرد و به فرزندان نیز همین مسئله را آموخت.
فضای مجازی مکانی برای معرفی کتاب‌‌ های مناسب و ماندگار است
درست است که خواندن کتاب کاغذی برای بیشتر افراد لذت ‌‌بخش است، اما نباید از پیشرفت تکنولوژی هم غافل شد. حال که می‌‌ توان برای کتاب هم از تکنولوژی‌‌ های مناسب استفاده کرد، چرا دست رد به سینه تکنولوژی بزنیم؟ با این پیشرفت و رشد روزافزون کتاب‌‌ های الکترونیکی و صوتی که قشر جوان بسیار با آن ارتباط برقرار کرده، بهتر است از باورهای گذشته ‌‌مان دست بکشیم و از این امکانات به نفع کتاب استفاده کنیم.
درست است که در فضای مجازی حجم اطلاعات بسیار زیاد و با عمق بسیار کم در دسترس عموم قرار می‌‌ گیرد، اما می‌‌ توان از این فضا همچنان به نفع خودمان بهره ببریم. می‌‌توان با دنبال کردن صفحاتی که کتاب‌‌ های به روز یا حتی گذشته را تا حدودی تحلیل و معرفی می‌‌کنند، با انواع کتاب ‌‌ها آشنا شد و اگر مناسب سلیقه ما بود، آن ‌‌ها را خریداری و مطالعه کرد.
می ‌‌توان از جدید ترین کتاب های هر انتشاراتی مطلع شد و با مطالعه چندین صفحه ابتدایی آن، اقدام به خرید نمود. در ضمن فضای مجازی محل کسب و کار بسیاری از کتاب ‌‌فروشی‌‌ ها و علاقه ‌‌مندان به معرفی کتاب است، پس این هم دلیل دیگری است که می ‌‌توان از فضای مجازی برای ایجاد رغبت در افراد به مطالعه استفاده کرد. می ‌‌توان در این فضا، نویسندگان داخلی و خارجی و حتی داستان زندگی ‌‌شان را در اختیار عموم قرار داد تا افراد اقدام به مطالعه آثار آن‌‌ ها نمایند؛ با نویسندگان معاصر آشنا شوند و به اطلاعات عمومی آن‌‌ ها افزوده شود.
در فضای مجازی می ‌‌توان کتاب ‌‌خوانی گروهی نیز ایجاد کرد و افراد از اقصی نقاط دنیا از طریق اپلیکیشن ‌‌های مختلف و با به اشتراک گذاشتن اطلاعات ‌‌شان در مورد کتاب ها با هم ارتباط برقرار کنند. از این طریق، هر شخص برداشت خود از کتاب را مطرح می ‌‌کند و دیگران نیز با دیدگاه‌‌ های متفاوت افراد مختلف آشنا می شوند. از این طریق افراد هم کتاب می‌‌ خوانند و هم از فضای مجازی به شکلی مدیریت شده استفاده می‌‌ کنند. در این صورت کتاب و فضای مجازی به جای این که رو در روی هم باشند، در کنار هم قرار می ‌‌گیرند.
تبلیغ کتاب ‌‌ها و کتاب ‌‌فروشی ‌‌ها؛ در رسانه ‌‌های جمعی و مجازی

تبلیغ کتاب فروشی در بیلبورد

همان طور که در رسانه ‌‌ها، سایت‌‌ ها و فضای مجازی انواع وسایل ضروری و غیر ضروری به افراد معرفی می ‌‌شود، می‌‌ توان در این فضا به معرفی کتاب ‌‌فروشی‌‌ های معتبر در سطح هر شهر پرداخت، خصوصا آن ‌‌هایی که کتاب ‌‌های کمیاب را عرضه می‌‌ کنند یا قادر به سفارش از انتشارات‌‌ های مختلف هستند. در ضمن می توان کتاب‌‌ های عمومی که موجب تغییرات مناسب، اساسی و شگرفی در زندگی افراد معمولی خواهد شد را در این فضا معرفی کرد. با این ایده می‌‌ توان قدری افراد جامعه را به تفکر واداشت و همچنین باورهای نادرست را در آن‌‌ ها تصحیح کرد.
حتی می‌‌ توان کلیپ های تبلیغاتی ساخت و در آن فرهنگ کتاب هدیه دادن را در جامعه نهادینه کرد؛ این تبلیغات می تواند در بیلبردهای سطح هر شهر هم انجام شود. هر چقدر که این نوع تبلیغات مفهومی‌‌ تر باشد، باعث ایجاد تفکر بیشتر در افراد خواهد شد و آن ها را بیشتر به سمت مطالعه کتاب و استفاده بهینه از فضای مجازی سوق خواهد داد. ساخت برنامه ‌‌هایی در زمینه مطالعه گروهی در رسانه‌‌ های جمعی نیز در ایجاد فرهنگ کتاب خوانی موثر است.
با توجه به این که افراد دغدغه‌‌ مند در این مورد در کشورمان بسیار وجود دارد، قطعا را‌‌ه ‌‌های دیگری هم برای حل این بحران وجود خواهد داشت. از همین جا از این افراد خواهشمند هستیم راه حل های خود را با ما و دیگر دوستان به اشتراک گذارند تا بتوان قدمی هر چند کوچک برای تک تک اقشار جامعه‌‌ مان برداریم.

اشتراک گذاری در twitter
تویت‌زدن
اشتراک گذاری در linkedin
پست در لینکدین
اشتراک گذاری در pinterest
پین‌کردن
اشتراک گذاری در telegram
تلگرام‌کردن
اشتراک گذاری در whatsapp
ارسال در واتس‌اپ

پاسخ‌ها

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.